غارکرفتو

غار کرفتو یکی از دیدنی‌ های استان کردستان است که در ۶۷ کیلومتری شهر دیواندره قرار دارد. این غار آهکی و باستانی در دوران مزوزوئیک شکل گرفته و در طی زمان‌های مختلف مورد سکونت و استفاده انسان قرار گرفته است. از دلایل اهمیت غار کرفتو وجود کتیبه‌ای ارزشمند به خط یونانی در طبقه سوم است که بر اساس آن، این مکان را به هرکول، یکی از خدایان یونان باستان نسبت می‌دهند. غار کرفتو در سال ۱۳۱۸ در فهرست میراث ملی کشور قرار گرفته است.در ادامه همراه وب سایت گردشگری هم اقلیم باشید  تا با غار کرفتو بیشتر آشنا شوید.

photo ۲۰۲۰ ۱۱ ۱۰ ۱۲ ۲۴ ۱۷

غار کرفتو اسرارآمیز و شگفت‌انگیز  و از بزرگ‌ترین غارهای باستانی کشور محسوب می‌شود. این غار در استان کردستان، در یک رشته کوه آهکی در شمال دره‌ای عمیق  قرار گرفته است. و در اطراف آن پناهگاه‌ها، دخمه‌ها و حفره‌های زیادی دیده می‌شود. در زمستان‌ها و هنگام سرما درون غار گرم و در تابستان به‌لحاظ کوران باد، داخل غار خنک است.

غار کرفتو

غار آهکی کرفتو در دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته و از میان آب بیرون آمده است و حتی اکنون نیز در برخی قسمت‌های داخل غار کرفتو، آب وجود دارد و برای دیدن بعضی از جاهای مختلف آن باید از قایق‌های کوچک استفاده کرد.

کرفتو دارای معماری صخره‌ای و دستکند است و بقایایی فرهنگی متعددی از آنجا به دست آمده است. این غار علاوه بر سکونت انسان، مکان زیست جانورانی چون خفاش، کبوترچاهی و پرستو نیز است.

کلیک کنید
استفاده از ماسک در فرودگاه ها و هواپیماهای ایران اجباری شد

این غار در ۲۰ بهمن‌ماه سال ۱۳۱۸ با شماره ۳۳۰ در فهرست میراث ملی کشور به ثبت رسیده است

غار کرفتو

در مورد نام غار کرفتو نظرات مختلفی وجود دارد. گفته می‌شود که احتمالا کرفتو ترکیبی از دو واژه «کرف» و «تو» است. واژه «کرف یا کرفت» در زبان پهلوی به معنی ثواب و در اوستا به معنی «ستایش» و واژه «تو» نیز در زبان‌های باستانی چون سومری و عیلامی به معنی خورشید و گرما است. در زبان کردی امروزی نیز برای گرما کلمه «تاو» و برای خورشید «هه‌تاو» به کار می‌برند؛ بنابراین اگر این ترکیب درست باشد، کرفتو به معنی ستایشگاه خورشید است و احتمال می‌رود این غار و قلعه یکی از معابد مهرپرستی در کردستان بوده است.

غار کرفتو در گذشته مأمن و پناهگاه مردم در هنگام حمله اقوام مختلف بوده است و به همین دلیل در میان مردمان محلی منطقه،با نام غار قلعه کرفتو یا «قه لای که رفتو» شناخته می‌شود.

غار کرفتو

تاریخچه غار کرفتو

غار آهکی کرفتو تا دوران سوم زمین‌شناسی یعنی مزوزوئیک، در زیر آب قرار داشته و در اواخر این دوران از آب خارج شده است. از درون این غار، کتیبه‌ای به خط یونانی به دست آمده است که نشان می‌دهد احتمالا کرفتو مدتی مورد سکونت سلوکیان بوده است که پس از فتوحات مهرداد دوم اشکانی، رو به غرب در حال حرکت بودند. ابتدا قدمت و سابقه سکونت یا استفاده از این غار را بر اساس این کتیبه و معماری موجود به دوران سلوکی، اشکانی و اسلامی نسبت داده‌ بودند؛ اما پس از پژوهش‌های علمی و باستان‌شناسی در این محل و محوطه‌های اطراف مشخص شد که کرفتو به مانند غارهای و پناهگاه‌های دیگر این منطقه، مانند غار کانی میکائیل، از اواخر هزاره پنجم پیش از میلاد مورد استفاده بوده است.

کلیک کنید
شیمبار خوزستان ، دشتی در آغوش زاگرس

در طی زمان، غار کرفتو مورد توجه شرق‌شناسان و محققان متعددی بوده است و افرادی چون «دمرگان»، «راولینسون»، «کرپورتر»، «خانیکف» و «فون‌گال» از این غار بازدید و نقشه‌هایی از آن را تهیه و ارائه کرده‌اند. سر رابرت کرپورتر در سال ۱۸۱۸ میلادی از کرفتو بازدید و کتیبه یونانی موجود در طبقه سوم آن را خواند. در سال ۱۸۳۸ میلادی هنری راولینسون از این غار دیدن کرد و ترجمه کرپورتر از این کتیبه را اصلاح کرد.

غار کرفتو

غار کرفتو در دوره‌های پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی مورد استفاده  قرار داشته است

در سال ۱۹۱۷ میلادی خانیکف، شرق‌شناس روسی از غار کرفتو دیدن کرد و از خود نوشته‌ای در راهرو ارتباطی طبقه اول به دوم به یادگار گذاشت که همچنان باقی مانده است. در اوایل دهه ۶۰ میلادی نیز سراورل اشتین به‌همراه دستیار هنری خود به نام «ایوب خان» از اتاق‌های حجاری شده، راهروها و دهلیزهای طبیعی نقشه تهیه کردند. از آنجایی که تاکنون راهروها و دهلیزها به طور کامل مورد خاک‌برداری و پاک‌سازی قرار نگرفته است، نقشه اشتین کامل نیست.

غار کرفتو

معماری غار کرفتو

این غار دارای تالارهایی با ارتفاع بالا، مسیرهای پرپیچ‌وخم، دالان‌ها و دهانه‌های متعددی است که به یکدیگر راه دارند و تاکنون کسی قادر به شناسایی تمامی این مسیرها و تهیه نقشه کامل از آن نبوده است. همچنین به خاطر ریزش‌هایی که در طی زمان در صخره‌های بیرونی در پیرامون دهانه ورودی و در مجموعه معماری صخره‌ای ایجاد شده است، تعداد اتاق‌ها و راهروهای موجود در کلیه طبقات به روشنی قابل تشخیص نیست.

در قسمت جلوی غار کرفتو چهار طبقه معماری صخره‌ای و دستکند زیبا وجود دارد. در هر طبقه اتاق‌هایی تودرتو و نورگیرهایی به‌سمت بیرون غار وجود دارد. طبقه چهارم غار کرفتو بهترین دید را به کوه مقابل دارد که به گفته مردمان محلی، دارای شکلی شبیه به سه دختر و یک مرد خیاط دارد.

کلیک کنید
مقبره امامزاده غلام رسول،چابهار | Chabahar

غار کرفتو

زیباترین معماری غار، در طبقه سوم آن است. در این طبقه در تراشیدن و کندن اتاق‌ها دقت کافی به کار رفته است و سقف‌ها نیز به شیوه کمانی ایجاد شده‌اند. علاوه بر این، درگاه‌ها و پله‌های آستانه آن، پنجره‌ها و نورگیرهای اتاق‌ها از نظر تزیینات به کار رفته از اهمیت خاصی برخوردار هستند. بقایای یک تنوره با پله‌های سنگی نیز در این طبقه دیده می‌شود که به مجرای آب زیر غار دسترسی داشته است. اکنون قسمت‌های زیادی از این تنوره تخریب شده و جز خرده سنگ، چیزی از آن باقی نمانده است.

بالای سر در ورودی یکی از اتاق‌های طبقه سوم، کتیبه‌ای یونانی وجود دارد که بر اساس آن، برخی این غار را معبد هراکلس یا هرکول می‌دانند و عده‌ای نیز معتقدند که احتمالا این غار مدتی به‌صورت موقت مورد سکونت سلوکیان قرار گرفته است. ترجمه کتیبه این‌چنین است:

این خانه هراکلس است؛ هر کس در آن وارد شود، در امان است. آنجا که هراکلس سکونت دارد، باشد که پلیدی در آن راه نیابد.

در طبقات مختلف غار کرفتو، روی دیواره‌های برخی از اتاق‌ها و راهروهای عبوری، نقوشی به‌صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده‌ است و نقش‌هایی چون مارال، گوزن، سوارکار با اسب و حیواناتی ناشناس دیده می‌شود. در این میان، نقش‌های مارال در طبقه دوم از سایر نقوش قدیمی‌تر است.

غار کرفتو

مسیر دسترسی 

برای رفتن به غار به شهرستان دیواندره سفر کنید. از دیواندره به‌سمت سقز حرکت کنید. بعد از پیمودن ۲۳ کیلومتر در جاده اصلی، با رسیدن به دوراهی تکاب از سمت راست وارد جاده‌ای فرعی شوید. ۳۵ کیلومتر دیگر هم این مسیر را به‌سمت تکاب ادامه دهید. بعد از آن از سمت چپ وارد جاده به‌سمت غار کرفتو خواهید شد و بعد از مسافتی چهار کیلومتری به غار کرفتو می‌رسید.

  • فاصله سنندج : ۱۶۳ کیلومتر
  • فاصله تکاب : حدود ۳۵ کیلومتر
  • آدرس : استان کردستان، حدود ۶۷ کیلومتری شمال غرب دیواندره
کلیک کنید
قلعه رستم زابل

غار کرفتو

اجاره سوئیت و ویلا در سپنجا