اگر اهل غارگردی هستید، مطمئناً از دیدن غار زیبای قوری قلعه لذت خواهید برد. غار قوری قلعه یکی از دیدنیترین غارهای کشور و یکی از برجستهترین جاذبههای طبیعی کرمانشاه است. این غار دوستداشتنی که در ۲۵ کیلومتری شهرستان روانسر قرار دارد، بزرگترین و طولانیترین غار آبی کشور است.
غار قوری قلعه دارای قندیلهای زیبا و دلربا و همچنین راهروهایی با نامهای عروس، بتهوون، نماز و چهار آبشار خیرهکننده است. این غار در سال ۱۳۸۷ در فهرست میراث ملی و طبیعی کشور قرار گرفت و امروز یکی از هفت اثر طبیعی ملی رسمی ایران محسوب میشود که سالانه دهها هزار بازدیدکننده، بهخصوص در ایام نوروز، به خود جذب میکند.
به گفتهی زمینشناسان، قوری قلعه ۶۵ میلیون سال قدمت دارد و تا عمق ۳۱۴۰ متری شناسایی شده است. در داخل غار دمای هوا بین ۷ تا ۱۱ درجهی سانتیگراد و رطوبت نسبی آن حدود ۸۹ درصد است. برای آشنایی بیشتر با این جاذبهی طبیعی شگفتانگیز، با مجله گردشگری هم اقلیم همراه باشید.
فهرست محتوا
- 1 غار قوری قلعه کجاست؟
- 2 دلیل نامگذاری غار
- 3 تاریخچهی اکتشاف غار
- 4 یافتههای باستانشناسی غار
- 5 ویژگیها و مشخصات فنی غار
- 6 بخشهای مختلف غار
- 7 حیات وحش غار
- 8 امکانات رفاهی اطراف غار
- 9 جاذبههای اطراف غار قوری قلعه
- 10 قیمت بلیط و هزینههای ورودی
- 11 بهترین زمان سفر به غار
- 12 مسیر دسترسی به غار
- 13 سوالات متداول درباره غار قوری قلعه
- 14 جمعبندی: آیا غار قوری قلعه ارزش بازدید را دارد؟
غار قوری قلعه کجاست؟
غار قوری قلعه یکی از جاذبههای طبیعی استان کرمانشاه است که از روانسر قابل دسترسی است. این غار باشکوه در ۲۵ کیلومتری روانسر و نزدیک به شهرستانهای جوانرود و پاوه قرار دارد؛ فاصلهی آن تا کرمانشاه حدود ۸۷ کیلومتر است.
این غار مشرف به جادهی روانسر-پاوه و در دامنهی کوه شاهو در رشتهکوههای زاگرس، در نزدیکی روستای قوری قلعه قرار دارد. ارتفاع این غار از سطح دریا ۱۶۵۰ متر است. غار قوری قلعه هم بزرگترین و هم طولانیترین غار آبی ایران است و توسط سازمان حفاظت محیط زیست کشور نگهداری میشود.
دلیل نامگذاری غار
در زبان کردی، غار قوری قلعه یا «قوری قلا» معروف است. نام این غار از آبادی اطراف آن گرفته شده. بر اساس افسانهها، در گذشته قلعههای متعددی در نزدیکی این روستا وجود داشته که یکی از آنها شبیه قوری بوده و به همین دلیل نام آن را «قوری» گذاشتهاند.
بنابر روایتی دیگر، در زمان ساسانیان در این مکان دژی وجود داشته که اکنون تنها بقایایی از آن باقی مانده و به «گورا قلا» معروف بوده است. در زبان کردی «گورا» به معنای «بزرگ» و «قلا» به معنای «قلعه» است؛ این کلمه بهمرور زمان به «گوری قلعه» و در نهایت «قوری قلعه» تبدیل شد. در سالهای بعد، آبادی که در اطراف قلعه پدید آمده بود به نام او نامگذاری شد و غار هم به همین نام شناخته شد.
تاریخچهی اکتشاف غار
تاریخ کشف این غار به حدود نیمقرن پیش برمیگردد. گروهی از غارنوردان انگلیسی در سال ۱۳۵۵ و گروهی از غارنوردان فرانسوی یک سال بعد، حدود ۵۵۰ متر از غار را بررسی و پیمایش کردند؛ تا پیش از آن، تنها چیزی حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ متر از غار شناختهشده بود.
در دههی ۱۳۶۰، گروهی از غارنوردان کرمانشاهی مناطق جدیدی از غار را کاوش کردند؛ در مرحلهی اول تا عمق ۲۰۳۰ متری و در مرحلهی دوم تا عمق ۳۱۴۰ متری پیش رفتند. این گروه با طی کردن ۱۲ کیلومتر مسیر پرپیچوخم غار و نقشهبرداری از بخشهای مختلف آن، قوری قلعه را بهعنوان طولانیترین غار آبی ایران و بزرگترین غار آبی آسیا معرفی کردند. در اواخر دههی هفتاد، عملیات ساختوساز برای بازگشایی غار به روی عموم آغاز شد و این پروژه در سال ۱۳۷۸ به پایان رسید.
یافتههای باستانشناسی غار
غار قوری قلعه فقط یک جاذبهی طبیعی نیست؛ این مکان یکی از سایتهای مهم باستانشناسی ایران هم محسوب میشود. هنگام تعمیر دهانهی غار، آثاری از اواخر دورهی ساسانی شامل هشت ظرف نقره با نقش کبک، پرندگان شکاری و درنا، قطعات سفالی و پانزده سکهی ساسانی مربوط به یزدگرد سوم در کف غار کشف شد. روی دو صفحه هم کتیبههایی به خط پهلوی میانه یافت شد که توسط متخصصان ایرانی ترجمه و تفسیر شده است.
ظروف نقرهای کشفشده، طبق نظر متخصصان، ساخت منطقهی اورامان و جزو ظروف محلی هستند. بر اساس یافتههای باستانشناسی، شکارچیان عصر حجر از حدود ۵۰ هزار تا ۱۲ هزار سال پیش در غارهای اطراف قوری قلعه زندگی میکردهاند؛ یعنی این منطقه هزاران سال پیش از کشف رسمی غار هم محل سکونت انسان بوده است.
بیشتر بخوانید:
ویژگیها و مشخصات فنی غار
این غار ۱۲ کیلومتر طول و ۳۱۴۰ متر عمق دارد. عمق حوضچههای کف غار هم در عمیقترین حالت به ۱۴ متر میرسد. دمای داخل غار در طول سال تقریباً ثابت است و بین ۷ تا ۱۱ درجهی سانتیگراد متغیر است؛ همین دمای پایدار باعث میشود غار در تابستانهای گرم منطقه، پناهگاه خنکی برای گردشگران باشد.
یک نکتهی مهم که باید قبل از سفر بدانید: با وجود طول ۱۲ کیلومتری غار، در حال حاضر تنها حدود ۵۰۰ متر از مسیر برای بازدید عموم نورپردازی و باز شده است. باقی غار، بهخصوص بخشهای عمیقتر و آبشارها، فقط در اختیار تیمهای تخصصی غارنوردی قرار دارد.
با توجه به دمای پایین و رطوبت بالای داخل غار، توصیه میشود حتی در فصلهای گرم سال هم یک ژاکت یا کاپشن سبک همراه داشته باشید؛ کف غار هم با سنگفرش پوشانده شده، اما بهخاطر رطوبت ممکن است کمی لغزنده باشد، پس کفش مناسب با کف چسبنده انتخاب کنید.
بخشهای مختلف غار
غار قوری قلعه دو فاز اصلی دارد که هر دو در بین گردشگران بسیار محبوباند. فاز اول به طول ۵۰۰ متر، شامل دو تالار معروف «تالار مریم» و «تالار کوهان شتر» است. تالار مریم فضایی حوضچهمانند در ورودی غار است که یکی از قندیلهایش بهطور طبیعی فرمی شبیه شمایل حضرت مریم پیدا کرده. تالار کوهان شتر هم در کنار تالار مریم قرار دارد و قندیلهایش به شکلهای گوناگونی مثل شیر، کشتی و ساختمان درآمدهاند.
فاز دوم، که طولش ۱۰۰۰ متر است، شامل تالارهای عروس، بتهوون و نماز میشود. تالار عروس، که زیباترین بخش این فاز محسوب میشود، در عمق ۱۵۰۰ متری غار قرار دارد و فضایی وسیع و مزین به کریستالهای براق و سفیدرنگ است؛ قندیلهای آویزان از سقف آن بین دو تا هشت متر ارتفاع دارند و مثل چلچراغ به نظر میرسند.
تالار بتهوون هم یکی از تالارهای خاص فاز دوم است؛ نام این تالار از همینجا میآید که برخورد دست با بعضی از قندیلها و حوضچههایش صداهای متفاوتی تولید میکند، تقریباً مثل یک سمفونی طبیعی.
بعد از طی کردن دو فاز ابتدایی، اگر امکان عبور وجود داشته باشد، به تونل برزخ میرسید؛ تونلی به طول ۲۲۰ متر و عرض ۳ متر که نیمی از آن زیر آب است. پس از حدود ۳۰۰۰ متر از دهانهی غار، به محوطهی چهار آبشار تماشایی با ارتفاع ۱۰ تا ۱۲ متر میرسید که فضای غار را به یکی از خیرهکنندهترین مناظر طبیعی ایران تبدیل میکنند.
حیات وحش غار
غار قوری قلعه از گذشته تا امروز زیستگاه گونهی نادری از خفاش به نام «خفاش موشگوشی» بوده و احتمالاً سمندر خالزرد هم در آن زندگی میکند. این گونهها به محیط تاریک، خنک و مرطوب غار وابستهاند و معمولاً در بخشهای عمیقتر و کمتر بازدیدشده دیده میشوند.
متأسفانه بازدیدهای بیرویه و کنترلنشدهی گردشگران در طول دهههای گذشته، به این زیستگاه آسیب قابلتوجهی زده و جمعیت این گونههای جانوری را کاهش داده است؛ شواهد این آسیب را میتوانید روی دیوارههای غار، در قالب شکستگی استالاگمیتها و یادگاریهای گردشگران، ببینید. به همین خاطر توصیه میشود در زمان بازدید، به تابلوها و محدودیتهای مسیر احترام بگذارید و از دست زدن غیرضروری به قندیلها و دیوارهها خودداری کنید.
امکانات رفاهی اطراف غار
امکانات رفاهی مناسبی برای مهمانانی که به این غار سفر میکنند فراهم شده که شرایط بازدید را راحتتر میکند.
رستورانها
برای بازیابی انرژی بعد از بازدید از این غار شگفتانگیز، میتوانید یکی از غذاخوریهای محمدی، میلاد، کبابی خسرو یا فردوسی را انتخاب کنید. همچنین رستورانی به نام «ئهشکهوت» در فاصلهی حدود ۳۰۰ متری غار قرار دارد که غذاهای محلی کرمانشاهی سرو میکند.
هتلها
اگر بخواهید چند روز در منطقه بمانید و از مناظر اطراف لذت ببرید، هتلهایی در مجاورت این منطقه اقامت شما را راحت میکند؛ از جمله هتل ارم، هتل آزادگان، هتل سینا و هتل رسالت. در پاوه هم گزینههایی مثل هتل ارم پاوه با امکانات و قیمت متوسط در دسترس است.
جاذبههای اطراف غار قوری قلعه
اگر سفرتان فقط به دیدن غار محدود نیست، چند جاذبهی دیگر هم در همین منطقه قابل بازدید است:
- روستای هجیج پاوه، با معماری پلکانی استثنایی
- روستای زیبای اورامان
- دشت لالههای واژگون وحشی
- بازارچه مرزی جوانرود و روانسر
- گوردخمهی فرهاد، حدود ۳۰ دقیقه با غار فاصله دارد
قیمت بلیط و هزینههای ورودی
قیمت بلیط ورودی غار قوری قلعه در سال ۱۴۰۳، برای هر نفر حدود ۶۴ هزار تومان است؛ این یعنی برای یک خانوادهی ۵ نفره، هزینهی بلیط ورودی بهتنهایی حدود ۳۲۰ هزار تومان میشود. علاوه بر این، هزینهی پارکینگ هم جداگانه و حدود ۳۰ هزار تومان محاسبه میشود؛ یعنی مجموع هزینه برای یک خانوادهی ۵ نفره حدود ۳۵۰ هزار تومان خواهد بود.
چون این قیمتها هرسال تغییر میکنند، پیشنهاد میکنیم پیش از سفر، آخرین نرخ را از منابع رسمی یا با تماس مستقیم استعلام بگیرید تا با تغییر احتمالی قیمت غافلگیر نشوید. همچنین در ایام پرتقاضا مثل نوروز، ممکن است برای ورود به غار کمی صف و انتظار داشته باشید، پس بهتر است در ساعات اولیهی صبح به محل برسید.
بهترین زمان سفر به غار
بهترین زمان سفر به کرمانشاه و غار قوری قلعه، شش ماه اول سال است، بهخصوص از اواخر اردیبهشت تا اوایل شهریور. دمای هوا در این بازه ملایمتر است، پس سرما در مسیر رفتوآمد آزارتان نمیدهد؛ اما بهخاطر داشته باشید که دمای داخل خود غار در تمام فصلهای سال ثابت و خنک است، پس حتی در گرمترین روزهای تابستان هم داخل غار احساس آسایش میکنید.
بیشتر بخوانید:
مسیر دسترسی به غار
برای رسیدن به غار قوری قلعه، ابتدا باید خودتان را به کرمانشاه برسانید و سپس جادهی کرمانشاه به پاوه را بهسمت روانسر طی کنید. حدود ۲۵ کیلومتر قبل از رسیدن به روانسر، تابلوهای راهنما شما را به روستای قوری قلعه هدایت میکنند؛ غار در سمت راست جاده است، در حالی که آبادی در سمت چپ قرار دارد. مسیر ورودی کاملاً آسفالت است و برای خودروهای معمولی هم مشکلی ایجاد نمیکند.
آدرس: ایران، استان کرمانشاه، ۲۵ کیلومتری شهر روانسر، دامنهی کوه شاهو، روستای قوری قلعه
ساعت بازدید: همهروزه از ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر
قیمت بلیط (۱۴۰۳): حدود ۶۴ هزار تومان بهازای هر نفر + ۳۰ هزار تومان پارکینگ
سوالات متداول درباره غار قوری قلعه
چه مقدار از غار قوری قلعه برای بازدید عموم باز است؟
با وجود طول کلی ۱۲ کیلومتری غار، در حال حاضر تنها حدود ۵۰۰ متر از مسیر نورپردازی شده و برای بازدید عموم در دسترس است؛ باقی غار فقط برای تیمهای تخصصی غارنوردی قابل دسترسی است.
آیا غار قوری قلعه برای کودکان مناسب است؟
بله، چون بخش قابلبازدید (۵۰۰ متر) مسیری نسبتاً ساده و سنگفرششده دارد و نیازی به تجهیزات تخصصی غارنوردی ندارد. فقط توجه داشته باشید که داخل غار سرد است، پس لباس گرم برای کودکان هم همراه داشته باشید.
چرا دمای غار قوری قلعه در همهی فصلها ثابت است؟
این یک ویژگی طبیعی و رایج در اکثر غارهای عمیق است؛ چون غار از سطح زمین و نوسانات دمایی هوای بیرون عایقبندی طبیعی دارد، دمای داخلش (۷ تا ۱۱ درجهی سانتیگراد) تقریباً در تمام طول سال ثابت میماند.
غار قوری قلعه چقدر با شهر کرمانشاه فاصله دارد؟
فاصلهی غار تا کرمانشاه حدود ۸۷ کیلومتر است که با خودروی شخصی معمولاً حدود یک ساعت و نیم زمان میبرد.
آیا در غار قوری قلعه امکان خرید سوغات محلی هست؟
بله، در مسیر ورودی غار چندین غرفهی صنایع دستی و خوراکیهای محلی وجود دارد که میتوانید از آنها سوغات منطقه (مثل ربهای محلی و نان سنتی) تهیه کنید.
جمعبندی: آیا غار قوری قلعه ارزش بازدید را دارد؟
غار قوری قلعه، با وجود اینکه فقط بخش کوچکی از طول واقعیاش (۵۰۰ متر از ۱۲ کیلومتر) برای بازدید عموم باز است، همچنان یکی از تجربههای منحصربهفرد گردشگری غرب ایران محسوب میشود؛ ترکیبی از زیبایی طبیعی قندیلها و تالارهای رنگارنگ، تاریخچهی باستانشناسی غنی، و طبیعت سرسبز اطراف آن در دامنهی کوه شاهو.
اگر به کرمانشاه سفر میکنید، حتی یکساعت بازدید از این غار، تصویری کامل از یکی از شگفتانگیزترین آثار طبیعی ایران به شما میدهد و میتواند با دیدن جاذبههای اطراف مثل روستای هجیج یا اورامان ترکیب شود تا یک روز کامل و پربار را برایتان بسازد. بهخصوص اگر اهل سفرهای ترکیبی طبیعتگردی و تاریخ هستید، کمتر مقصدی در ایران این دو ویژگی را بهاندازهی غار قوری قلعه در کنار هم دارد.
